Przyimki w hiszpańskim potrafią trochę namieszać, ale obiecuję, że po przeczytaniu tego postu zaprzyjaźnisz się z tymi małymi wariatami. Przyimki to bardzo towarzyskie części mowy. Spotykają się z czasownikami i przedstawiają je innym częściom zdania. Bez nich zdanie byłoby niepełne, a czasownik nieporadnie stałby obok rzeczownika. Spójrz na przykład na to zdanie:
Voy la farmacia. – Idę apteka. – Czegoś tu brakuje, prawda?
Voy a la farmacia. – Idę do apteki. – Dużo lepiej, ¿a que sí?
Poznajmy bliżej 3 najczęściej używane przyimki: A, DE oraz EN.
Spójrz najpierw na tę grafikę:
Jeśli chodzi o poruszanie się, zapamiętaj, jakie pytania pojawiają się najczęściej z każdym z przyimków:
idę, jadę, poruszam się DOKĄD? → A
jestem GDZIE? → EN
wychodzę, pochodzę, wracam Z → DE
Przyimki w hiszpańskim – A
Główne użycia przyimka A:
- CZAS
Z tym przyimkiem wyrażamy, o której godzinie coś robimy.
Yo desayuno a las 8:00. – Jem śniadanie o 8:00.
El tren sale a las 15:00. – Pociąg odjeżdża o 15:00.
El supermercado abre a las 9:30. – Supermarket otwiera się o 9:30.
Esta tienda cierra a mediodía. – Ten sklep zamyka się w południe.
- CEL PODRÓŻY
Możemy również powiedzieć, dokąd idziemy, używając przyimka A. Używamy go tylko z czasownikami wyrażającymi ruch, takimi jak: iść/jechać (ir), przychodzić (venir).
Vamos a la playa. – Idziemy na plażę.
Este avión va a Londres. – Ten samolot leci do Londynu.
Venimos a la escuela todos los días. – Przychodzimy do szkoły codziennie.
- LOKALIZACJA
Przyimek A pomaga nam też umiejscowić rzeczy w przestrzeni w wyrażeniach takich jak: al lado (obok), al fondo (na końcu), a la derecha (po prawej), a la izquierda (po lewej).
El sillón amarillo está al lado de la estantería. – Żółty fotel jest obok regału.
Los servicios están al fondo del pasillo. – Łazienki są na końcu korytarza.
- PRZED OSOBĄ W DOPEŁNIENIU
Używamy „A” przed dopełnieniem bliższym (czasownik odpowiada na pytanie: kogo? co?, jeżeli to osoba lub coś spersonifikowanego (np. zwierzę domowe).
Veo a mi madre. – Widzę moją mamę.
Llamamos a Juan. – Dzwonimy do Juana.
Quiero a mi gato. – Kocham mojego kota.
¡Ojo!
Zauważył@ś formę “al”?
A + EL = AL
Za każdym razem gdy po przyimku A pojawi się rodzajnik określony EL, złączymy je razem w AL. Dzieje się to zarówno w języku pisanym, jak i mówionym.
Psst. Dla hiszpańskich wymiataczy dodam, że jest małe odstępstwo od tej reguły. Nigdy nie łączymy A z EL, gdy EL jest częścią imienia lub nazwy własnej:
Voy a El Salvador. (nie: al Salvador)
Viajan a El Cairo.
Regresan a El Corte Inglés.
Dodatkowe użycia przyimka A
- DYSTANS
Przyimek A służy do pokazania o ile metrów, kilometrów coś jest oddalone.
La tienda está a 100 metros. – Sklep jest 100 metrów dalej.
Barcelona está a 400 kilómetros de aquí. – Barcelona jest 400 kilometrów stąd.
- SPOSÓB
Przyimek A pomoże nam w określeniu sposoby wykonywania czynności, np.
Este jersey hay que lavarlo a mano. – Ten sweter trzeba prać ręcznie.
Entraron a la fuerza. – Weszli siłą.
Los niños comieron dulces a escondidas. – Dzieci jadły słodycze potajemnie.
- ZALECENIE/POLECENIE
¡A pasarlo bien! – Bawcie się dobrze!
¡A estudiar! – Do nauki!
Przyimki w hiszpańskim – DE
Główne użycia przyimka DE
- CZĘŚCI DNIA
Kiedy wyrażamy część dnia wraz z konkretną godziną, musimy użyć DE + część dnia. Pamiętaj, że godziny w języku hiszpańskim funkcjonują jak w języku angielskim – w dwunastogodzinnym systemie. Jeśli chcesz uściślić, czy mówisz o godzinach porannych czy popołudniowych musisz dodać odpowiednie określenie.
A LAS …… DE + la mañana / la tarde / la noche/ de la madrugada – O godzinie……. rano/ po południu/ w nocy / wczesnym rankiem.
Juan siempre se acuesta a las nueve de la noche. – Juan zawsze kładzie się spać o 21:00.
Nosotras vamos al gimnasio a las cinco de la tarde. – Idziemy na siłownię o 17:00.
Uwaga: Kiedy nie podajemy konkretnej godziny, nie używamy DE. Musimy wtedy użyć POR.
Yo estudio por la mañana. – Uczę się rano.
- POSIADANIE
DE wyraża, że coś należy do kogoś albo wskazuje relację między osobami.
La moto de Jacobo es muy vieja. – Motocykl Jacoba jest bardzo stary.
Esta es la madre de Juan y Nuria. – To matka Juana i Nurii.
- POCHODZENIE LUB PUNKT WYJŚCIA
DE może też oznaczać, skąd pochodzimy.
Używamy go też z czasownikami wyrażającymi ruch (np. correr, ir, venir, viajar).
Vengo del centro comercial. – Przychodzę z centrum handlowego.
Julian es de Francia. – Julian jest z Francji.
Dodatkowe użycia przyimka DE:
- DATA
Hoy es 22 de julio de 2025. – Dziś jest 22 lipca 2025 roku.
- MATERIAŁ
Z przyimkiem DE wyrazimy z jakiego materiały coś jest zrobione.
La silla es de madera. – Krzesło jest drewniane.
La chaqueta es de piel. – Kurtka jest skórzana.
- OD – DO
By wyrazić od której do której godziny coś robimy, potrzebujemy przyimków DE oraz A.
Hoy trabajo de 8:00 a 4:00. – Dziś pracuję od 8:00 do 4:00.
*(Inną opcją jest użycie DESDE – HASTA. Wtedy jednak musisz pamiętać o dodaniu rodzajników.)
Hoy trabajo desde las 8:00 hasta las 4:00. – Dziś pracuję od 8:00 do 4:00.
Przyimki w hiszpańskim – EN
Główne użycia przyimka EN
- LOKALIZACJA
Użyj EN, żeby pokazać, gdzie się coś znajduje.
Los niños están en la biblioteca. – Dzieci są w bibliotece.
Hay 3 jirafas en el zoo. – W zoo są trzy żyrafy.
- ŚRODEK TRANSPORTU
Używamy przyimka EN z nazwami środków transportu wraz z czasownikami wyrażającymi ruch, takimi jak: correr, ir, venir, viajar…
Lucía va a la playa en bici pero yo voy en tranvía. – Lucía jedzie na plażę rowerem, ale ja jadę tramwajem.
Me gusta viajar en tren. – Lubię podróżować pociągiem.
¡Ojo!
Uwaga: Istnieją tylko dwa wyjątki od tej reguły:
- a pie (pieszo)
- a caballo (konno)
Nunca voy al supermercado a pie, siempre voy en coche. – Nigdy nie idę do supermarketu na piechotę, zawsze jadę samochodem.
- CZAS (MIESIĄCE, LATA, PORY ROKU)
Pilar nació en 1962. – Pilar urodziła się w 1962 roku.
En invierno solemos ir a Austria para esquiar. – W zimie zazwyczaj jedziemy do Austrii. żeby pojeździć na nartach.
¡Ojo!
Nie używamy przyimka EN, gdy mówimy o dniach tygodnia. Wtedy używamy rodzajnika określonego.
El lunes voy al dentista. – W poniedziałek idę do dentysty.
Los lunes voy a clases de yoga. – W poniedziałki chodzę na zajęcia jogi.
Dodatkowe użycia przyimka EN:
- ZA/W JAKIŚ CZAS
En 5 minutos estoy. – Za pięć minut jestem.
Lo hacemos en 5 minutos. – Zrobimy to w 5 minut.
Brawo! Doszliśmy już do końca najważniejszych użyć naszej trójcy przyimków. Zerknij teraz na tę grafikę, żeby to sobie uporządkować w głowie.
Wyrażenia z przyimkami z ir/estar/salir
Istnieje też dużo wyrażeń, które używają przyimków a i de, przede wszystkim z czasownikami ir, estar i salir. Te wyrażenia będziesz bardzo często słyszeć na co dzień, dlatego zapoznaj się z tą listą. Zauważ, że w tych wyrażeniach rzeczowniki nie mają rodzajnika. Zauważ też, że jeśli częścią wyrażenia jest rzeczownik, pojawia się przyimek DE, a jeśli częścią wyrażenia jest czasownik w bezokoliczniku, wyrażenie pomaga nam stworzyć przyimek A.
ir/salir de fiesta – chodzić na imprezy
ir/salir de copas – wychodzić na drinki
ir de compras – iść na shopping (hacer la compra – spożywcze)
ir de excursión – jechac na wycieczke
ir de viaje – pojechać w podróż
ir de vacaciones – jechać na wakacje
ir de acampada – jechać pod namiot
estar de broma – żartować sobie
estar de camino – być w drodze
estar de viaje – być w podróży
estar de vacaciones – być na wakacjach
ir/salir a comer – wyjść na jedzenie/lunch
ir/salir a cenar – wyjść na kolacje
ir/salir a bailar – iść potańczyć
ir/salir a tomar algo – iść się czegoś napić
Gotowi na ćwiczenia?
