Indefinido to jeden z najważniejszych czasów przeszłych w języku hiszpańskim. Dzięki niemu bez problemu opowiesz o zakończonych wydarzeniach z przeszłości i zrobisz kolejny krok w stronę swobodnej komunikacji. Jeśli jesteś tutaj, to za Tobą już całkiem długa droga nauki hiszpańskiego. Ruszajmy po kolejną przygodę!
Użycie czasu Pretérito Indefinido
Indefinido to czas dokonany, oznacza to, że używamy go do mówienia o czynnościach w pełni zakończonych w przeszłości. Jest to czas zamknięty w przeszłości, nie styka się on z teraźniejszością.
Główne użycia:
- Czynność zakończona i jednorazowa w przeszłości.
Visité Sevilla hace dos años.
Fui a Marruecos con mis padres en 2015.
- Czynności następujące po sobie w przeszłości.
El fin de semana pasado nos levantamos tarde y salimos a desayunar fuera.
Primero mi hermano hizo los deberes y luego salió a dar una vuelta.
- Długość trwania czynności. Zawsze użyjesz Indefinido, gdy podajesz kiedy zaczęła i skończyła się czynność lub jak długo trwała. Pretérito Indefinido możesz kojarzyć z klamrami na osi czasu. Jeśli jesteś w stanie zaznaczyć początek i koniec czynności to jest działka Indefinido!
Ayer trabajé desde las nueve hasta las cinco.
El año pasado estuvimos 10 días en Andalucía.
¡Ojo!
W przypadku takich zdań często robimy kalkę z języka polskiego i używamy niewłaścwie czasu Imperfecto: Ayer trabajaba desde las nueve hasta las cinco. Pamiętaj, że jeśli podajemy długość trwania czynności, mamy klamry czasowe „od do”, to musimy użyć czasu Pretérito Indefinido.
4.Ocena/opinia na temat wydarzeń i eventów, takich jak koncert, wesele, spotkanie, dzień etc.
La fiesta fue estupenda.
El concierto estuvo bien.
Określenia czasu używane z Pretérito Indefinido
Te określenia czasu pomogą Ci zdecydować, czy ten czas jest odpowiedni do opowiedzenia Twojej historii:
Jak stworzyć czas Pretérito Indefinido
Czasowniki regularne
Z czasownikami regularnymi sprawa jest prosta. Odcinamy końcówkę -ar, -er lub -ir i na ich miejsce wstawiamy odpowiednią końcówkę czasu Indefinido. Czasowniki kończące się na -ar mają swoje końcówki, a czasowniki kończące się na -er, -ir mają inne końcówki.
Wskazówki do czasowników -AR:
- czasownik dla nosotros ma taką samą formę w czasie teraźniejszym i przeszłym
- pierwsza i trzecia osoba liczby pojedynczej mają akcenty!
- forma vosotros: przypomnij sobie formę dla ty: „hablaste” i dodaj „is”
Wskazówki do czasowników -ER i -IR:
- tutaj wkracza í, pojawia nam się na początku końcówki we wszystkich osobach
- znów pierwsza i trzecia osoba są akcentowane
¡Ojo!
Tak, wiem. Do tej pory “o” kojarzyło nam się z odmianą czasownika dla pierwszej osoby, a teraz “o” pojawia się w odmianie dla trzeciej osoby. Będziemy pracować nad zapamiętaniem i zautomatyzowaniem tych końcówek.
Czasowniki nieregularne
Kocham hiszpański i hiszpańską gramatykę, ale nie będę Cię oszukiwać. Indefinido funduje nam prawdziwą “montaña rusa” (roller coaster), jeśli chodzi o formy nieregularne. No te preocupes (nie martw się), mam na ich zapamiętanie sposoby! 😀
Czasowniki nieregularne – zmiana w temacie
To największa z grup nieregularnych. Przed dodaniem odpowiednich końcówek musimy najpierw nauczyć się nowych tematów czasowników. Przykładowo: żeby stworzyć czas przeszły czasownika “tener”, nie wystarczy odciąć “-er”. Tematem tego czasownika jest “tuv-”. Do “tuv” dokładamy odpowiednią końcówkę czasu przeszłego.
Tak, mówię odpowiednią, bo końcówki, jakie dokładamy są mieszanką końcówek regularnych z czasowników -ar i czasowników -er.
Stworzyłam dla Ciebie świetną wizualizację, która pozwoli Ci zapamiętać, kiedy użyć jakiej końcówki.
Legenda:
- kropki po lewej stronie odpowiadają końcówkom z odmiany regularnej Indefinido czasowników -ar
- kropki po prawej stronie odpowiadają końcówkom z odmiany regularnej Indefinido czasowników -er i -ir
- “x” oznacza, że pozbywamy się akcentów
Wystarczy, że zapamiętasz ułożenie kropek i przypomnisz sobie końcówki odmiany regularnej, by odmienić czasownik w czasie przeszłym.
Np. gdy chcesz powiedzieć “miałem”, bierzesz temat “tuv” i przypominasz sobie jaką końcówkę ma czasownik regularny, który kończy się na -ar. Weźmy “hablar” – w pierwszej osobie forma czasu przeszłego to “hablé”, a sama końcówka to “é”. Widzimy jednak na wizualizacji, że końcówka w tej grupie nie ma akcentu, potrzebujemy więc samego “e”. Tak tworzymy: “tuv” + “e” = “tuve”.
Rozumiesz już, jak czytasz wizualizację? Gdy to zrozumiesz idzie z górki!
Czasowniki nieregularne – grupa JOTA
Tutaj obowiązują prawie takie same zasady jak powyżej. Znów musimy zapamiętać tematy czasowników. Jak sama nazwa mówi – tematy tej grupy zawierają “J”. Tworzą jedną grupę, żeby łatwiej je było zapamiętać. Wszystkie czasowniki zakończone na “-ucir” będą należały właśnie do tej grupy.
¡Ojo!
Końcówki czasowników są takie same jak wyżej z jednym małym wyjątkiem: dla trzeciej osoby liczby mnogiej musimy odciąć “i” – stąd zostaje końcówka “eron” (zamiast “ieron”).
Czasowniki nieregularne – oboczności
Pamiętasz czasowniki, które miały przegłosy w trzech pierwszych osobach liczby pojedynczej i trzeciej osoby liczby mnogiej? Możesz je znać jako czasowniki “buty”. TUTAJ możesz je sobie odświeżyć. Należy do nich na przykład czasownik dormir, pedir czy sentir.
W tym czasie jedynie czasowniki z przegłosami, które kończą się na -ir będą miały przegłosy i to jedynie w dwóch osobach: trzeciej osobie liczby pojedynczej (él, ella, usted) i w trzeciej osoby liczby mnogiej (ellos, ellas, ustedes).
Dodatkowo, zmieniać będzie się tylko jedna głoska, zerknij do tabelki i listy czasowników poniżej.
Czasowniki z przegłosem E > I: sentir, seguir, repetir, vestirse, preferir.
Czasowniki z przegłosami O > U: morir.
Inne czasowniki z przegłosami I > Y: huir, destruir, creer, caer, oír.
Czasowniki całkowicie nieregularne
To już ostatnia grupa czasowników nieregularnych, teraz to już z górki!
Zauważ, że:
- czasowniki “ir”i “ser” mają dokładnie taką samą odmianę. Z kontekstu odczytasz, o który czasownik chodzi.
- Czasownik “ver” odmienia się tak naprawdę regularnie, jedyną zmianą jest brak akcentów w pierwszej i trzeciej osobie.
- Czasownik “dar” się zagubił w życiu i przeszedł na stronę czasowników zakończonych na “-er”. Odmienia się dokładnie tak samo jak czasownik “ver”, też nie ma akcentów.
Dodatkowo, do zapamiętnia nieregularnych form Pretérito Indefinido polecam Ci tę piosenkę. 😀
Ćwiczenia
Jak Ci poszło? Po więcej hiszpańskiego zapraszam Cię na mój instagram @jaktosiemowi.
