Języki,  Niemiecki

Weinachten in Deutschland – święta Bożego Narodzenia w Niemczech

Święta coraz bliżej i trudno nie ulec świątecznemu nastrojowi, gdy szyldy sklepów mienią się światłami, a z głośników coraz częściej dobiegają świąteczne piosenki. Zastanawialiście się kiedyś, co sprawia, że święta to taki magiczny okres i ile wyjątkowych tradycji pielęgnuje się w waszych domach? Sama zdałam sobie sprawę z unikalności naszych zwyczajów dopiero po skonfrontowaniu ich z tradycjami innych nacji. Każdy odczuwa i celebruje ten czas na swój sposób i każdy z tych sposobów zawiera w sobie coś niezwykłego. Dlatego dzisiaj rozpoczynam krótką serię świątecznych wywiadów i jako pierwszą prezentuję wam rozmowę z przyjacielem z Niemiec o tym, jak on postrzega święta Bożego Narodzenia.

– Wir werden heute über eine der schönsten Zeiten im Jahr reden, nämlich Weihnachten. Ich möchte gerne wissen, wie man die Zeit in Deutschland feiert, welche Bräuche man pflegt und wie bereitet man sich auf Weihnachten vor. Was macht man in der Adventszeit um sich in die festliche Stimmung zu versetzen und und was für Vorbereitungen werden getroffen um dann Weihnachten schön feiern zu können? Erstmal, ist es auch eine Tradition bei euch, sich Adventskalender zu schenken?

Dziś porozmawiamy o jednej z najpiękniejszych pór w roku, mianowicie świętach Bożego Narodzenia. Chętnie dowiedziałabym się, jak obchodzi się ten czas w Niemczech, jakie tradycje się pielęgnuje i jak wyglądają przygotowania do świąt. Co robi się podczas adwentu, by wczuć się w świąteczny klimat i jakie przygotowania poczynia się, by móc później pięknie spędzić święta? Po pierwsze, czy dawanie kalendarza adwentowego to u was też tradycja?

– Ja, vor allem bei Kindern sind Adventskalender beliebt. Aber auch Erwachsene haben Adventskalender, welche auch oft anderes als nur Süßigkeiten beinhalten. zum Beispiel gibt es Kalender mit Tee oder sogar Bier.

Tak, przede wszystkim u dzieci kalendarze adwentowe są popularne. Ale także dorośli mają kalendarze adwentowe, które często zawierają coś innego niż słodycze, np. kalendarze z herbatą albo nawet piwem.

– Schmückt man bei euch schon in Dezember die Häuser mit Lichterketten oder die Türe mit Adventskränzen? Und was mit dem Weihnachtsbaum? Wann schmückt man ihn?

Przystraja się u was domy światełkami albo drzwi wieńcami adwentowymi już w grudniu? I co z choinką? Kiedy ją się ubiera?

– Da in den Supermärkten schon nach Ostern die Weihnachtszeit beginnt, wird es mit der Dekoration auch immer früher. So kann man bereits ab November Weihnachtsdekoration vorfinden. Der Baum kommt allerdings erst ab Anfang Dezember ins Haus. viele Leuten sind absolut verrückt, wenn es um Beleuchtung geht. Es fühlt sich in manchen Straßen wie ein Wettrüsten an, jedes Jahr kommen neue beleuchtete Weihnachtsmänner oder ähnliches dazu.

Ponieważ w supermarketach już po Wielkanocy rozpoczynają się święta Bożego Narodzenia, dekoracje też pojawiają się coraz wcześniej. Już na początku grudnia można znaleźć świąteczne dekoracje. Choinka pojawia się w domu dopiero na początku grudnia. Wielu ludzi jest kompletnie szalonych, jeżeli chodzi o oświetlenie. Na niektórych ulicach wydaje się to być wyścig zbrojeń, każdego roku dochodzą nowi podświetlani święci mikołajowie albo coś w tym stylu.

– Man feiert auch den Nikolaustag bei euch, oder? Wie sieht es dann aus? Schenkt man sich Geschenke?

Obchodzi się też u was Mikołajki, prawda? Jak to wygląda? Podarowuje się sobie prezenty?

– Bei uns in der Familie wird der Nikolaus nicht gefeiert. In der Schule gab es aber immer einen Nikolaus der durch die Klassenzimmer ging und Mandarinen und Nüsse verteilt hat.

U nas w rodzinie nie obchodzi się Mikołajek. Ale w szkole był zawsze mikołaj, który przechodził przez klasy i rozdawał mandarynki i orzechy.

– Natürlich gehören auch die Weihnachtsmärkte dazu. Erzähl mir bitte wie sehen die Weihnachtsmärkte aus, was isst und trinkt man und was für Attraktionen gibt es dort.

Naturalnie do świąt Bożego Narodzenia należą też markety świąteczne. Opowiedz mi proszę, jak wyglądają markety bożonarodzeniowe, co się je i pije i jakie atrakcje się tam znajdują.

Feuerzangwoble. Thomas Anderson

– Weihnachtsmärkte sind in Deutschland etwas ganz besonderes und werden von Jahr zu Jahr größer. Es gibt Bratwürste und Glühwein in allen möglichen Variationen. Manche Weihnachtsmärkte haben auch ein Motto, zum Beispiel Mittelalter. Dort gibt es dann Glüh- und Honigwein aus Thonkrügen. Für mich persönlich sind die kleineren Weihnachtsmärkte schöner. Es ist nicht so voll und die Atmosphäre ist viel entspannter. Mein Favorit auf Weihnachtsmärkten ist die Feuerzangenbowle. Man zündet einen großen, in Rum getränkten Zuckerkegel über einem Topf an, und der kristallisierte Zucker tropft dann in die Bowle. 

Markety świąteczne są w Niemczech czymś szczególnym i z roku na rok stają się większe. Można tam znaleźć grillowane kiełbaski i grzane wino we wszystkich możliwych wariacjach. Niektóre markety mają też swoje motto, na przykład średniowiecze. Wtedy jest tam grzane wino i miód pitny z glinianych dzbanów. Dla mnie osobiście mniejsze markety są ładniejsze. Nie jest tak pełno i atmosfera jest bardziej wyluzowana. Moim faworytem na marketach świątecznych jest Feuerzangbowle.* Zapala się duży stożek cukru nasączony rumem nad garnkiem i skrystalizowany cukier kapie później do wazy

*Feuerzangbowle to grzane wino przygotowywane w bardzo specjalny, wręcz widowiskowy sposób. W dużym skrócie, do naczynia wlewa się czerwone wino ze świątecznymi przyprawami i pomarańczą a nad nim na podstawce umieszcza się sporych rozmiarów stożek cukrowy, który później nasącza się rumem i podpala, a oczom zebranych ukazuje się niebieski płomień.

– Jetzt ist es Zeit für den Heiligen Abend. Wie sieht bei auch der ganze Tag aus?

Teraz czas na wigilię. Jak wygląda u was cały dzień?

– Bis zum späten Nachmittag ist es ein ganz normaler Tag. Auch die Geschäfte haben bis mittags offen. Als Kind war die Vorfreude auf die Geschenke kaum auszuhalten. Heute freue ich mich eher auf das Essen. Um 17:00 Uhr starten wir mit einem Kaffee und Weihnachtsbowle und öffnen dann die Geschenke (Bescherung). Bei uns gibt es danach immer Raclette. Mein Opa isst sein ganzes Leben lang schon schlesische Bratwürste mit Sauerkraut und behält diese Tradition auch immer noch bei.  

Aż do późnego popołudnia jest to całkiem normalny dzień. Także sklepy są otwarte do południa. Jako dziecko oczekiwanie na prezenty było wręcz nie do wytrzymania. O 17 zaczynamy z kawą i Weinachtsbowle i otwieramy wtedy prezenty. U nas robimy zawsze później raclette. Mój dziadek je już od zawsze śląskie grillowane kiełbaski z kapustą kiszoną i wciąż utrzymuje tę tradycję.

*Weinachtsbowle – może być to Feuerzangbowle, lub inny świąteczny napój przygotowywany dla wszystkich w większym garnku lub misce.

– Singt oder hört man Weihnachtslieder bei euch?

Śpiewa się lub słucha się u was kolęd?

– Meine Mama würde immer gerne Weihnachtslieder hören, aber sie ist bei uns stark in der Minderheit und deswegen läuft Weihnachtsmusik höchstens auf minimaler Lautstärke. Andere Familien hören aber bestimmt Weihnachtsmusik, unsere Familie ist sehr unmusikalisch.

Moja mama zawsze chętnie słuchałaby kolęd, ale jest u nas w zdecydowanej mniejszości, dlatego muzyka świąteczna  ustawiona jest u nas na minimalną głośność. Ale inne rodziny słuchają zapewne świątecznej muzyki, nasza rodzina jest bardzo niemuzykalna.

– Und wie ist es mit der kirchlichen Feier? Geht man in die Kirche am Heiligen Abend? Und allgemein, scheint es dir dass die Religion immer noch der Fokus von Weihnachten ist oder eher dass es sich von der kirchlichen Tradition langsam distanziert und es gibt auch ungläubigen Familien, für die es einfach schöne Zeit ist, wenn man die Familie und Freunde sieht?

I jak to jest z kościelną celebracją? Idzie się do kościoła w wigilię? I ogólnie, wydaje ci się że religia jest wciąż głównym punktem świąt Bożego Narodzenia czy raczej, że święta powoli dystansują się od kościelnej tradycji i są też niewierzące rodziny, dla których jest to po prostu piękny czas, kiedy widzi się rodzinę i przyjaciół?

– Die Kirche ist an Weihnachten immer prall gefüllt. Kein Wunder, dass vor Jahren die Diskussion aufkam, nur noch Leuten einzulassen, die noch Mitglied in der Kirche sind. Ich selbst war selbst als Kind nur selten dabei. Mein Opa und meine Mama gehen jedes Jahr zusammen in die Kirche und sind jedes mal begeistert.

Kościół jest zawsze wypełniony po brzegi podczas świąt. Nic dziwnego, że przed laty rozpętała się dyskusja, by wpuszczać tylko ludzi, którzy są jeszcze członkami w kościele. Ja jako dziecko uczestniczyłem w tym dosyć rzadko. Moja mama i mój dziadek są zachwyceni za każdym razem.

– Wie feiert man dann den 25. und 26. Dezember?

Jak obchodzi się 25. i 26. grudnia?

– Auch das ist sehr unterschiedlich und ändert sich auch ab und zu. Früher haben wir am 25. nur etwas kleines gegessen und Spiele gespielt. Am 26. machte meine Oma dann traditionell einen Rinderbraten mit schlesischen Klößen. Da Weihnachten seit dem Tod meiner Oma für alle eher eine Qual ist und wir uns oft einsam fühlen, haben wir vor ein paar Jahren noch die Schwester meines Vaters mit Familie dazu eingeladen. Oftmals gehe ich mit meinen Schulfreunden auch noch Fußballspielen.

Z tym także bywa różnie i zmienia się to też od czasu do czasu. Wcześniej 25. jedliśmy tylko coś małego i graliśmy w gry. 26. moja babcia robiła tradycyjnie pieczeń wołową z kluskami śląskimi. Ponieważ od czasu śmierci mojej babci, święta są dla wszystkich raczej udręką i często czujemy się samotni, zaprosiliśmy przed kilkoma laty także siostrę mojego taty z rodziną. Często idę też z moimi znajomymi ze szkoły grać w piłkę nożną.

– Gibt es auch verkleidete Weihnachtssänger bei euch, die von Haus zu Haus ziehen und Weihnachtslieder singen?

Są też u was poprzebierani kolędnicy, którzy chodzą od domu do domu i śpiewają kolędy?

Die gibt es, allerdings eher in Gegenden mit vielen Familien. Bei uns waren noch nie welche.

Są, wprawdzie raczej w okolicy z wieloma rodzinami. U nas nigdy ich jeszcze nie było.

 

Na dzisiaj to już tyle. Mam nadzieję, że oprócz dowiedzenia się czegoś nowego o świętach w Niemczech, przyswoiliście też kilka niemieckich słówek. A już niedługo kolejna rozmowa o świętach, tym razem po hiszpańsku. Hasta pronto! 

 

Photo credits: Joanna Kosinska on Unsplash

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *