mity na temat dwujęzycznosci
Edukacja

Mity na temat dwujęzyczności

Istnieje wiele badań, które rzucają nowe światło na proces uczenia się i przyswajania informacji przez nasz mózg. Niestety, najnowsze doniesienia nie są wystarczająco popularyzowane, stąd w społeczeństwie wciąż krąży wiele błędnych przekonań na temat procesu nauki języka. Dziś rozprawimy się z tematem dwujęzyczności (eng. bilingualism). Mity na temat dwujęzyczności mogą być szczególnie szkodliwe, bo ze względu na błędne informacje, rodzice pozbawiają swoje dzieci szansy na naukę języka w najmłodszych latach.

Ponadto, wbrew utartym przekonaniom, osobą dwujęzyczną można stać się nie tylko w dzieciństwie, ale także w późniejszym wieku. Co prawda, nie osiągniemy wtedy wymowy native speakera, ale jesteśmy w stanie osiągnąć płynność językową.

Dwujęzyczność to zjawisko częstsze niż nam się wydaje. Mimo, że w Polsce jednojęzyczność jest standardem, na świecie jest wiele krajów, gdzie to wielojęzyczność wiedzie prym. Przyjrzyjmy się bliżej osobom bilingwalnym, które na co dzień nawigują pomiędzy różnymi językami i są częścią różnych kultur.

Nauka dwóch języków obcych dezorientuje dziecko i obniża jego inteligencję.

Stare, nieodpowiednio zorganizowane badania dowodziły, że dzieci wielojęzyczne mają niższy iloraz inteligencji niż dzieci jednojęzyczne. Nowe badania pokazały jednak, że poprzednie prace badawcze miały sporo błędów i niedociągnięć. Największą wadą tych badań było wybieranie do nich świeżo napływających do kraju imigrantów, którzy mieli słabszą znajomość angielskiego oraz bardziej stresującą sytuację życiową niż ich jednojęzyczni odpowiednicy. Nowe badania dowiodły, że dzieci bilingwalne wykazują więcej kontroli w pewnych aktywnościach, ale poza tym, różnice pomiędzy dziećmi posługującymi się kilkoma językami oraz dziećmi dwujęzycznymi są nieistotne. 

———————————————————————————————————

Dziecko powinno nauczyć się najpierw jednego języka, a dopiero później można rozpocząć naukę kolejnego.

Tak jak w micie powyżej, jest to stare przekonanie, poparte błędnymi badaniami. Dzieci, które uczą się dwóch języków we wspierającym, kochającym środowisku, przyswajają dobrze oba języki. Dzieci, które uczą się dwóch języków w stresującym środowisku, mogą mieć problemy z rozwojem językowym. Jednak takie same problemy w tym samym środowisku będą miały też dzieci uczące się tylko jednego języka.

———————————————————————————————————

Dziecko, które uczy się dwóch języków nie będzie czuło się dobrze w żadnym z nich. Zawsze będzie czuło się uwięzione pomiędzy dwiema kulturami.

Ludzie często ostrzegają przed problemami z tożsamością, które dziecko może rozwinąć, jeżeli rodzice naciskają na  utrzymanie wielojęzycznego domu. Wierzą, że dzieci będą dorastać, nie identyfikując się silnie z żadnym z języków i stąd nie będą identyfikować się z grupami ludzi, którzy w tych językach mówią. Jednak dorośli, którzy sami dorastali w bilingwalnym środowisku, zapytani o to zjawisko, mówią, że nigdy nie mieli problemów z poczuciem przynależności. Dzieci, które czują się akceptowane przez obie kultury będą się identyfikować z obiema. Niestety, zdarzają się sytuacje, w których dwie kultury mają na to niezdrowe relacje, że dziecko zamiast identyfikować się z nimi, czuję się przez nie odrzucone. Nie jest to jednak kwestia wielojęzyczności. 

———————————————————————————————————

Osoby wielojęzyczne muszą tłumaczyć ze swojego słabszego języka na język, w którym czują się pewniej.

Zdecydowana większość osób dwujęzycznych może myśleć w obu językach. Nie myślą, tak jak sądzi większość osób, tylko w jednym języku i nie tłumaczą natychmiast na drugi język, kiedy zajdzie taka potrzeba. 

———————————————————————————————————

Dzieci, które dorastają w bilingwalnym środowisku będą świetnymi tłumaczami w przyszłości.


Nie wszystkie osoby dwujęzyczne są dobre w tłumaczeniach. Badania wykazały, że dorastanie w dwujęzycznym domu wcale nie daje przewagi w zawodzie tłumacza nad osobami, które stały się dwujęzyczne dopiero jako osoby dorosłe. Do tego zawodu przydatnych jest wiele innych umiejętności i osoby dwujęzyczne tak jak jednojęzyczne zbytnio się różnią, by można było łatwo to generalizować. Jest tu jednak jeden ważny wyjątek. Tłumacze języka migowego, których widujemy w telewizji lub na różnych eventach, to zazwyczaj osoby słyszące, które mają głuchych rodziców, i które dorastały w bilingwalnym środowisku. 

———————————————————————————————————

Prawdziwym osobom dwujęzycznym nigdy nie mieszają się języki.

Osobom dwujęzycznym zdarza się mieszać języki i niektórym może zdawać się, że nie są oni tak naprawdę w stanie ich rozróżnić. Zazwyczaj problemem nie jest jednak dezorientacja i brak umiejętności odróżnienia dwóch języków. Częściej problemem są zakłócenia, które pojawiają się, gdy słowa lub gramatyka z jednego języka przenikają do drugiego języka i dzieje się to nieświadomie – jest to analogiczne do przejęzyczenia się. Ponadto, mieszanie języków w rozmowie dwóch osób wielojęzycznych jest powszechne i świadome. Wiele wyrażeń lepiej wyraża się za pomocą jednego języka, a tłumaczenie na inny język nie oddaje prawdziwego znaczenia. Jednak, gdy osoba dwujęzyczna wie, że ma do czynienia z osobą jednojęzyczną, będzie trzymała się jednego języka.

Zjawisko zwane semi-lingualizmem jest dużo bardziej poważne i relatywnie rzadko spotykane. Jest to zjawisko, które występuje, gdy osoba mówi kilkoma językami, jednak w żadnym z nich nie mówi płynnie i ma braki językowe w każdym z nich. Semi-lingualism występuje, gdy dziecko dorasta w stresującym środowisku, próbując uczyć się dwóch języków, w żadnym z nich nie dostając wystarczająco informacji. 


———————————————————————————————————

Osoby dwujęzyczne mają rozszczepione osobowości.

Niektóre osoby dwujęzyczne przyznają, że czują, jakby ich osobowość trochę różniła się w każdym języku. Jednak to może być spowodowane próbą zachowywania się zgodnie z normami kulturowymi danego języka. Kiedy mówią po angielsku, wchodzą w rolę, która jest dla nich naturalna w społeczeństwie angielskojęzycznym. Rola ta będzie się różnić od roli wymaganej przez społeczeństwo niemieckojęzyczne. Każdy język jest silnie skorelowany z oczekiwaniami kulturowymi. 

———————————————————————————————————

Dwujęzyczność to wyjątek, a jednojęzyczność to reguła.

Nie dysponujemy wynikami żadnej dokładnej ankiety, która powiedziałaby nam ile jest na świecie osób dwujęzycznych. Ale stwierdzenie, że więcej niż połowa populacji jest dwujęzyczna, jest jak najbardziej uzasadnione. Większość czytelników naturalnie pochodzi z kraju, gdzie jednojęzyczność jest standardem. Miejmy jednak na uwadze, że widzimy bardzo mało reprezentatywną próbkę populacji. 

———————————————————————————————————

Już nigdy nie będziesz dwujęzyczna. Ludzie nie mogą tak naprawdę nauczyć się języka po przekroczeniu wieku x.


Nauka języka jest prostsza, im młodsi jesteśmy. Istnieją powody o podłożu biologicznym, ze względu na które niewiele osób dorosłych jest w stanie nauczyć się języka z akcentem native speakera. Jednak, również jako osoby dorosłe jesteśmy w stanie rozwinąć cenne zdolności językowe i nauczyć się płynnie mówić w obcym języku.  

Osoby bilingwalne znają perfekcyjnie oba języki.

Osoby bilingwalne znają oba języki w stopniu, w jakim ich potrzebują. Niektóre osoby dwujęzyczne dominują w jednym języku, inni nie wiedzą, jak czytać i pisać w jednym z języków, jeszcze inni będą mieli taką samą, perfekcyjną płynność w obu językach. To, co należy mieć na uwadze, to różnorodność. Tak jak osoby jednojęzyczne, osoby wielojęzyczne, są różne, mają inne doświadczenia i historie.

Które mity na temat dwujęzyczności was zaskoczyły, a które już dawno zostały według was obalone? Jakie są wasze doświadczenia z dwujęzycznością?

Osoby zainteresowane tematem odsyłam do artykułu o niesamowitych predyspozycjach dzieci do nauki języka. Dowiesz się z niego, co sprawia, że dzieci są małymi językowymi geniuszami.

Photo by Chris Barbalis on Unsplash

———————————————————————————————————

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *